Stopzetting CWS: einde bestuursrechtelijke schaderoute en inflatieachterstand

Samenvatting

Op 27 februari 2026 beëindigde het Ministerie van Financiën de Commissie Werkelijke Schade (CWS), de enige bestuursrechtelijke route waarop gedupeerden hun werkelijke schade individueel konden laten beoordelen. Ongeveer 9.000 ouders stonden in de wachtrij. De vervanging, twee routes met vaste forfaitaire bedragen, afgesloten met een vaststellingsovereenkomst (VSO), elimineert de individuele toetsing, sluit bezwaar uit, en verbiedt verdere claims. Geen enkel bedrag uit 2020-2021 is geïndexeerd voor inflatie.

Wat er gebeurde

Het Catshuis-akkoord (december 2020) stelde het forfait van €30.000 vast. De CWS begon in 2022-2023 met de behandeling van bovenforfaitaire claims, met individuele bandbreedtes per geval. Per februari 2026 waren ~19.000 aanvragen totaal ingediend; slechts ~3.300 waren gecompenseerd.

Op 27 februari 2026 kondigde de CWS-website aan dat het Ministerie van Financiën had besloten dat de CWS geen nieuwe zaken meer aanneemt. CWS-voorzitter Jan van den Bos betreurde het besluit op 12 maart 2026: “De commissie vindt het jammer dat haar capaciteit niet gebruikt wordt voor het helpen van ouders.”

Staatssecretaris Palmen bevestigde in haar Kamerbrief van 16 maart 2026: “De CWS neemt op mijn verzoek sinds eind februari 2026 geen nieuwe zaken meer aan.” De wettelijke einddatum voor aanvragen aanvullende schade was 31 maart 2026.

Bewijs

Het vervangende systeem, Stichting (Gelijk)waardig Herstel (SGH) en MijnHerstel, biedt 29 schadeposten over 5 leefgebieden, allemaal met vaste forfaitaire bedragen. De Handleiding Schadekader MijnHerstel (23 december 2025) vermeldt: “Opgesteld door: Ministerie van Financiën, DG Herstelbeleid”, hetzelfde ministerie dat verantwoordelijk is voor de Belastingdienst die het onrecht veroorzaakte. De bedragen zijn niet openbaar gepubliceerd; alleen zichtbaar na DigiD-login.

De website bevestigt dat beide routes worden afgesloten met een VSO waartegen geen bezwaar mogelijk is. Ook staat er: “Ook eventuele wettelijke rente is verdisconteerd in de vaste bedragen”, gedupeerden kunnen niet controleren of de berekening correct is.

De cumulatieve inflatie over 2020-2026 bedraagt ~28%, wat betekent dat het forfait van €30.000 ongeveer €6.600 aan koopkracht heeft verloren. Er zijn geen Kamervragen gevonden over indexatie.

Analyse

De stopzetting vertegenwoordigt een fundamentele juridische verschuiving van bestuursrecht naar privaatrecht. De CWS-route bood individuele beoordeling met bezwaarmogelijkheid bij de ABRvS. De VSO is een privaatrechtelijk contract zonder bezwaar, dat verdere claims uitsluit. Dit is een uitvoering van het BCG-versimpelingsvoorstel uit 2020 (Rapport 12): individuele beoordeling losgelaten ten faveure van snelheid en forfaitaire bedragen. De bestuursrechtelijke fallback (beschikking) wordt actief ontmoedigd met waarschuwingen dat deze lager kan uitvallen. De civiele route is praktisch onbereikbaar: geen gefinancierde rechtsbijstand, vernietigd bewijs (~9.000 dossiers), en een terughoudende rechter (4,6% compensatie in eerste uitspraak). De combinatie elimineert alle effectieve rechtsmiddelen voor de overgrote meerderheid van gedupeerden.

Veelgestelde vragen

Wanneer werd de CWS gestopt en door wie?

Op 27 februari 2026 kondigde de CWS-website aan dat het Ministerie van Financiën had besloten dat de Commissie Werkelijke Schade geen nieuwe zaken meer aanneemt, met circa 9.000 ouders in de wachtrij. Staatssecretaris Palmen bevestigde dit in haar Kamerbrief van 16 maart 2026. Voorzitter Jan van den Bos betreurde op 12 maart 2026 dat de capaciteit niet meer werd gebruikt voor het helpen van ouders.

Hoeveel aanvragen behandelde de CWS in totaal?

Per februari 2026 waren in totaal circa 19.000 aanvragen ingediend, waarvan slechts ongeveer 3.300 waren gecompenseerd. De wettelijke einddatum voor aanvragen voor aanvullende schade was 31 maart 2026. De CWS was in 2022-2023 begonnen met de behandeling van bovenforfaitaire claims, met individuele bandbreedtes per geval.

Wat is de inflatieachterstand op het forfait van €30.000?

De cumulatieve inflatie over 2020-2026 bedraagt circa 28 procent, waardoor het forfait van €30.000 uit het Catshuis-akkoord van december 2020 ongeveer €6.600 aan koopkracht heeft verloren. Geen enkel bedrag uit 2020-2021 is geïndexeerd voor inflatie. Kamervragen over indexatie zijn niet gevonden.

Wat vervangt de CWS voor gedupeerden?

De vervanging bestaat uit Stichting (Gelijk)waardig Herstel en MijnHerstel, met 29 schadeposten over vijf leefgebieden en vaste forfaitaire bedragen. Beide routes worden afgesloten met een vaststellingsovereenkomst waartegen geen bezwaar mogelijk is en die verdere claims uitsluit. De bedragen zijn niet openbaar gepubliceerd en alleen zichtbaar na DigiD-login.

Lees ook

• Waarom het OM geweerd wordt — waarom het kabinet het OM buiten de datakluis houdt
• De verantwoordelijkheidsmatrix 2017-2026 — wie wist wat van de datakluis, en wie is er nog
• De volledige datakluis-tijdlijn — de volledige tijdlijn, 2019-2026
• 64 miljoen bestanden buiten beeld — de vondst en de negen maanden vertraging

Bronnen

• CWS stopzetting: werkelijkeschade.nl (27 februari 2026)
• Bericht voorzitter: werkelijkeschade.nl (12 maart 2026)
• Kamerbrief staatssecretaris Palmen: open.overheid.nl (16 maart 2026)
• Aanmeldportaal Schadeherstel: schadeherstel.toeslagen.nl
• Handleiding Schadekader MijnHerstel: Ministerie van Financiën, DG Herstelbeleid (23 december 2025)
• SGH: gelijkwaardigherstel.nl
• Raad van State reflectierapport (november 2021)
• Rapporten 1, 3, 7, 10, 12, 13, Onderzoek Toeslagenaffaire in het Algemeen Belang