Tien jaar Kroatië: wat er overblijft van een vlucht

Observatie

2025 was een hard jaar voor ons gezin. Discriminatie op school, onveilige situaties in de woonomgeving — dingen die geen enkel gezin zou moeten meemaken. De toekomst van onze kinderen woog zwaarder dan de plaats waar wij woonden. Dus namen wij het besluit om te verhuizen naar ons vakantiehuis in Zagorje, waar onze vriend Justus Reid ook zijn kleine huisje op een heuvelhelling heeft. Een mooie omgeving, eerlijke mensen, en een plek waar wij en onze kinderen eindelijk ons eigen pad kunnen vinden.

Context

Het is inmiddels tien jaar geleden dat wij Nederland verlieten. De belangrijkste reden was de toeslagenaffaire — een van de grootste schandalen in de geschiedenis van de Nederlandse staat, veroorzaakt door de eigen overheid. AI-automatisering is niet altijd de manier om lui werk te doen zonder debugging, testen en monitoring. De afdeling toeslagen van de Belastingdienst dacht een geautomatiseerde controle te kunnen draaien, met extreemrechtse denkers aan de knoppen — en creëerde daarmee een groep van meer dan 69.000 slachtoffergezinnen (geregistreerde ouders in de hersteloperatie per februari 2026), zonder dat die gezinnen het wisten tot het te laat was. De surveillancesinfrastructuur achter het schandaal was immens: RAM (Risico Analyse Model, 1998-2018) profielde twintig jaar lang vrijwel alle belastingplichtigen; FSV (Fraude Signalerings Voorziening, 2007-2020) registreerde ~180.000 burgers als fraudeverdachte zonder verificatie; Heidi (2013-2017) logde portaaldata van de toeslagenwebsite; en belastingdata werd gedeeld met RIEC/LIEC-bestrijdingscentra zonder dat burgers ervan wisten.

Wij kwamen er op tijd uit. Wij vluchtten met onze kinderen naar Kroatië, binnen de EU — destijds nog buiten het Schengengebied (Kroatië trad pas per 1 januari 2023 toe tot Schengen), maar wel binnen de Europese grenzen waar wij een nieuwe start konden maken. Kroatië was de enige keuze die wij hadden.

Lezing

Zelfs nu proberen wij alles weer op te bouwen. De verliezen zijn reëel: familie, vrienden, ons bedrijf, onze huizen, ons inkomen. Vier kabinetten zijn gekomen en gegaan, en de ellende is er nog steeds. Mark Rutte liep weg naar een goedbeschermde nieuwe baan. De slachtoffers vechten nog steeds om hun leven terug te krijgen.

Het kostte mij acht jaar om mijn stemrecht terug te krijgen.

De onrechtvaardigheid die je dag na dag wordt aangedaan, is simpelweg extreem. Stafjuristen bij DG Herstel Toeslagen schenden de wet zonder met hun ogen te knipperen, zonder gevoel en zonder hart. Een strijd werd ons opgedrongen, en daarna volgde een nog grotere strijd om onze rechten überhaupt te kunnen opeisen.

Nu, twee jaar later, is er eindelijk enige rust. Wij verlieten ons eigen huis — het staat te koop — en verhuisden naar een plaats waar de straat stil is, de omgeving kalm, en de kinderen vrij buiten kunnen spelen. Ze gaan met plezier naar school. Echte lessen. Echte hulp bij hun taal. Het echte leven.

Notities

De ervaring van gedwongen emigratie binnen de EU verdient meer aandacht. Het beeld van de ‘vrijwillige’ emigrant maskeert de realiteit van mensen die geen keuze hadden. De institutionele steun voor Nederlandse emigrant-slachtoffers van de toeslagenaffaire is structureel ontoereikend.